Umowa użyczenia samochodu to narzędzie, które reguluje zasady nieodpłatnego przekazania pojazdu do tymczasowego korzystania. Dokument ten jest wykorzystywany zarówno w życiu prywatnym, jak i w działalności gospodarczej, gdy właściciel pojazdu decyduje się udostępnić swoje auto znajomemu, pracownikowi lub kontrahentowi. Prawidłowo skonstruowana umowa zabezpiecza interesy obu stron, określa ramy czasowe oraz precyzuje odpowiedzialność za ewentualne szkody.
Strony umowy i ich identyfikacja
Podstawowym elementem każdej umowy jest dokładne wskazanie stron. W umowie użyczenia samochodu występują dwie kluczowe postacie:
- użyczający – właściciel pojazdu lub osoba upoważniona do rozporządzania samochodem;
- biorący w użyczenie – osoba, która uzyskuje prawo do korzystania z pojazdu.
Należy podać pełne dane obu stron: imiona i nazwiska, adresy zamieszkania lub siedziby, numery PESEL lub NIP oraz informacje o reprezentacji (w przypadku podmiotów gospodarczych). Dzięki temu dokument zyskuje moc dowodową, a ewentualne spory mogą być rozstrzygane w oparciu o jasno zidentyfikowane osoby.
Przedmiot umowy i warunki korzystania
W tym punkcie należy szczegółowo opisać pojazd będący przedmiotem umowy. Ważne elementy to:
- wpisany numer rejestracyjny oraz numer VIN;
- aktualny stan licznika (przebieg);
- opis stanu technicznego i ewentualnych uszkodzeń.
Warto dołączyć do umowy protokół zdawczo-odbiorczy, który stanowi załącznik do głównego dokumentu. Podpisanie takiego protokołu zabezpiecza obie strony przed roszczeniami związanymi z już istniejącymi usterkami.
Okres użyczenia
W umowie powinien znaleźć się dokładny termin rozpoczęcia i zakończenia użyczenia. Można określić go z dokładnością do daty bądź wskazać, że umowa jest zawarta na czas nieokreślony z możliwością wypowiedzenia. W przypadku umowy na czas określony należy również ustalić warunki przedłużenia.
Cel użyczenia
Choć umowa użyczenia z założenia jest nieodpłatna, jej zakres może być ograniczony do konkretnego celu, np. wyjazdu służbowego czy weekendowej eskapady. Ograniczenie celu pozwala uniknąć sytuacji, w której pojazd jest wykorzystywany w sposób niezgodny z intencjami użyczającego.
Obowiązki i odpowiedzialność stron
Precyzyjne określenie obowiązków oraz zasad odpowiedzialności jest kluczowe dla uniknięcia sporów. Warto zawrzeć zapisy dotyczące:
- utrzymania pojazdu w należytym stanie technicznym (tankowanie, kontrola oleju, opon);
- wariantów pokrycia kosztów eksploatacyjnych (kto opłaca paliwo, myjnię, drobne naprawy);
- zgłaszania wszystkich zdarzeń losowych (kolizje, stłuczki, szkody);
- zakazu dalszego użyczania lub podnajmu pojazdu.
Odpowiedzialność za szkody
Biorący w użyczenie odpowiada za szkody powstałe z jego winy lub w wyniku zaniedbań. Umowa może zawierać klauzule o obowiązku wniesienia kaucji, która zabezpiecza roszczenia użyczającego. Warto także zdefiniować sposób rozliczania szkód – czy ma to nastąpić na zasadzie pełnej odprawy finansowej, czy poprzez naprawę w autoryzowanym serwisie.
Ubezpieczenie pojazdu
Użyczający powinien zapewnić ważne ubezpieczenie OC oraz, jeśli to możliwe, AC. Należy wskazać, w jakim zakresie polisa obejmuje zdarzenia z udziałem biorącego. Warto doprecyzować, czy w razie szkody biorący pokrywa udział własny w szkodzie z AC.
Postanowienia końcowe
W ostatnim obszarze umowy umieszcza się standardowe klauzule końcowe, takie jak:
- możliwość wprowadzania zmian wyłącznie w formie pisemnej pod rygorem nieważności;
- wskazanie prawa właściwego (polskie prawo cywilne);
- ewentualny sąd właściwy do rozstrzygania sporów;
- ilość egzemplarzy umowy.
Podpisanie umowy przez obie strony oznacza, że zapoznały się one ze wszystkimi postanowieniami i przyjmują je za swoje. Warto zadbać o to, by każda strona otrzymała po jednym egzemplarzu dokumentu, co minimalizuje ryzyko nieporozumień.
